Παναγιώτης Δούρος
Επικεφαλής παράταξης Σαρωνικός Αύριο και μέλος της Ενωμένης Αντιπολίτευσης
Το 1940, οι άνθρωποι δεν ήξεραν ότι κάποτε θα γίνονταν επέτειοι. Δεν ήξεραν ότι οι πράξεις τους θα τιμούνταν σε σχολικές γιορτές και παρελάσεις, ούτε ότι οι επόμενες γενιές θα στέκονταν μπροστά στη σημαία για να τους αποδώσουν τιμή.
Κρύωναν, πεινούσαν, φοβούνταν, αντιστέκονταν. Έγραφαν γράμματα, κρατούσαν φωτογραφίες στις τσέπες τους, αποχαιρετούσαν αγαπημένους ανθρώπους χωρίς να γνωρίζουν αν θα τους ξαναδούν. Δεν περίμεναν ιδανικές συνθήκες για να υπερασπιστούν την ελευθερία τους. Έζησαν την Ιστορία μέσα στις πιο σκληρές συνθήκες.
Κι εμείς, δεκαετίες αργότερα, θεωρούμε ότι μια βροχή αρκεί για να ματαιώσει τον συμβολισμό μιας εθνικής επετείου.
Ασφαλώς, η ασφάλεια των μαθητών, των εκπαιδευτικών και όλων των συμμετεχόντων πρέπει να αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Όταν οι καιρικές συνθήκες είναι πραγματικά επικίνδυνες, η ακύρωση μιας παρέλασης μπορεί να είναι αναγκαία.
Είναι όμως άλλο η υπεύθυνη απόφαση που βασίζεται σε συγκεκριμένα δεδομένα και άλλο η εύκολη επιλογή της ματαίωσης, χωρίς να εξαντλούνται οι δυνατότητες προσαρμογής.
Η βροχή δεν είναι από μόνη της καταστροφή. Είναι μια καιρική συνθήκη που απαιτεί κρίση, σχεδιασμό και αποφασιστικότητα. Αντιμετωπίζουμε κάθε χρόνο χειμερινές καιρικές συνθήκες, γνωρίζουμε τις ιδιαιτερότητες του Οκτωβρίου και μπορούμε να προετοιμαζόμαστε ανάλογα. Γιατί, λοιπόν, η πρώτη σκέψη να είναι η ακύρωση και όχι η αναζήτηση λύσεων;
Μια εθνική επέτειος δεν είναι μια συνηθισμένη δραστηριότητα που μεταφέρεται ή καταργείται χωρίς δεύτερη σκέψη. Είναι μια δημόσια πράξη μνήμης, μια ευκαιρία να συναντηθούν οι γενιές, να ακουστούν οι ιστορικές αλήθειες και να μεταδοθεί στους νέους το νόημα της ελευθερίας και της συλλογικής ευθύνης. Η παρέλαση δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά έχει συμβολική αξία ακριβώς επειδή απαιτεί συμμετοχή, προετοιμασία και κοινή προσπάθεια.
Τι μήνυμα δίνουμε, άραγε, στους νέους όταν ακυρώνουμε τόσο εύκολα μια συλλογική εκδήλωση; Ότι κάθε δυσκολία είναι λόγος υποχώρησης; Ότι οι θεσμοί και οι παραδόσεις μας ισχύουν μόνο όταν οι συνθήκες είναι απολύτως ευνοϊκές; Δεν είναι αυτό το μάθημα που οφείλουμε να αντλούμε από την ιστορία των ανθρώπων που τιμούμε.
Εκείνοι δεν είχαν την πολυτέλεια να περιμένουν την κατάλληλη στιγμή. Αντιμετώπισαν τον φόβο, τις στερήσεις και τις αντιξοότητες, επειδή διακυβεύονταν πράγματα πολύ μεγαλύτερα από την προσωπική τους άνεση. Δεν συγκρίνουμε, βέβαια, τη βροχή μιας παρέλασης με τις τραγωδίες του πολέμου. Αναρωτιόμαστε, όμως, αν έχουμε διατηρήσει ζωντανή την αξία της επιμονής και της συλλογικής προσπάθειας που εκείνοι μας κληροδότησαν.
Ένας δήμος οφείλει να οργανώνει, να προβλέπει και να αναζητά λύσεις, όχι να καταφεύγει αυτομάτως στην ευκολότερη επιλογή. Η ακύρωση πρέπει να αποτελεί τεκμηριωμένη απόφαση, όχι αντανακλαστική αντίδραση. Και όταν η πραγματοποίησή της είναι αδύνατη, η μνήμη οφείλει να βρίσκει άλλους τρόπους να εκφραστεί.
Γιατί οι άνθρωποι του 1940 δεν αγωνίστηκαν για να τους θυμόμαστε μόνο όταν ο καιρός είναι καλός. Αγωνίστηκαν για να εξακολουθήσουν να υπάρχουν ελεύθεροι άνθρωποι.
Μια βροχή μπορεί να δυσκολέψει μια παρέλαση. Δεν πρέπει, όμως, να γίνεται η εύκολη δικαιολογία για να εγκαταλείπουμε όσα έχουμε χρέος να διατηρούμε ζωντανά.
Η μνήμη απαιτεί κάτι περισσότερο από μια τελετή. Απαιτεί συνέπεια, προετοιμασία και σεβασμό. Και ο σεβασμός στην Ιστορία αποδεικνύεται, κυρίως, από την προσπάθεια να τιμήσουμε το νόημά της ακόμη κι όταν οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές.
Και αυτή η άποψη δεν είναι μικροπολιτική. Είναι πολιτικότατη.
