Σύμφωνα με πληροφορίες που συγκέντρωσε το mereportaz.gr, η τετραήμερη επαναξιολόγηση του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής πραγματοποιήθηκε μέσα από ένα πλούσιο πρόγραμμα επισκέψεων, συναντήσεων και θεματικών διαδρομών που ανέδειξαν τη γεωλογική, πολιτιστική και κοινωνική ταυτότητα της περιοχής.
Η επιτόπια επαναξιολόγηση του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής ολοκληρώθηκε μετά από μία τετραήμερη διαδικασία που κάλυψε το σύνολο της γεωλογικής, μεταλλευτικής, αρχαιολογικής και πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής, αναδεικνύοντας τον πολυδιάστατο χαρακτήρα ενός από τα σημαντικότερα γεωπάρκα της Ευρώπης.
Οι αξιολογήτριες της UNESCO, Naomi Foster και Leire Maria Barriuso Astigarraga, περιηγήθηκαν σε γεώτοπους, μουσεία, βιομηχανικά μνημεία και ζωντανούς φορείς πολιτισμού, στο πλαίσιο της διαδικασίας που επαναλαμβάνεται κάθε τέσσερα χρόνια και κρίνει την ανανέωση του διεθνούς τίτλου (Green Card).
Η επίσημη έναρξη στο ΤΠΠΛ: Το μήνυμα της θεσμικής στήριξης
Η διαδικασία ξεκίνησε με την επίσημη εκδήλωση υποδοχής των αξιολογητριών που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 28 Ιουνίου 2026 στο Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας σημαντικής αξιολόγησης για το Γεωπάρκο. Στην εκδήλωση αναδείχθηκε η γεωλογική και πολιτιστική ταυτότητα της Λαυρεωτικής, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις επιστημονικές παρουσιάσεις για τη γεωλογία, την ορυκτολογία και την αρχαιολογική κληρονομιά της περιοχής.
Παρουσίες από τον ακαδημαϊκό, θεσμικό και επιστημονικό χώρο τόνισαν τη σημασία του εγχειρήματος, ενώ τιμήθηκαν εκπαιδευτικές μονάδες και τοπικοί φορείς για τη συμβολή τους στην ανάδειξη της περιοχής. Ο Δρ. Ηλίας Βαλιάκος, Γεωλόγος και Συντονιστής του Δικτύου Γεωπάρκων – Διεθνής Εμπειρογνώμονας της UNESCO για τα Παγκόσμια Γεωπάρκα, μετέφερε τον χαιρετισμό της Προέδρου της Ελληνικής Εθνικής Επιτροπής UNESCO, κ. Αικατερίνης Τζιτζικώστα. Κατά την τοποθέτησή του, υπογράμμισε την κρίσιμη σημασία της επαναξιολόγησης για τη διατήρηση της διεθνούς αναγνώρισης του Παγκόσμιου Γεωπάρκου Λαυρεωτικής. Τέλος, εξήρε τη συνεργασία τοπικών και επιστημονικών φορέων ως μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας Δέσποινα Παληαρούτα, ο Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου καθηγητής Ιωάννης Κ. Χατζηγεωργίου, η Πρόεδρος του Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής καθηγήτρια Μαρία Παπαδοπούλου, η Διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής Ελένη Ανδρίκου, η εκπρόσωπος της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών Κική Μακρή, καθώς και οι Δημήτρης Μπίτζιος και Αλέξανδρος Δημητριάδης τέως Διευθυντές του τέως Ινστιτούτου Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, ενώ χαιρετισμούς απέστειλαν η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη και ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής Χαράλαμπος Σιάτρας εκπροσωπώντας τον Περιφερειάρχη Αττικής.
1η ημέρα: Από το ρήγμα αποκόλλησης στο Θορικό
Την πρώτη ημέρα των επισκέψεων (29 Ιουνίου 2026), οι αξιολογήτριες ξεκίνησαν με ενημερωτική συνάντηση για τη γεωλογική ταυτότητα του Γεωπάρκου και στη συνέχεια επισκέφθηκαν εμβληματικούς γεώτοπους. Στο Πόρτο Εννέα παρουσιάστηκε το ρήγμα αποκόλλησης, ένα από τα σημαντικότερα γεωλογικά χαρακτηριστικά της περιοχής που συνδέεται άμεσα με τον σχηματισμό των μεταλλοφόρων κοιτασμάτων του Λαυρίου.
Ακολούθησε το τόμπολο της Αγίας Μαρίνας, όπου αναδείχθηκε η δυναμική σχέση ξηράς και θάλασσας, ενώ η ημέρα ολοκληρώθηκε στον αρχαιολογικό χώρο του Θορικού, όπου η γεωλογία και η αρχαία μεταλλευτική δραστηριότητα συναντούν τη μνημειακή αρχαιολογία.
2η ημέρα: Η βιομηχανική και πολιτιστική καρδιά του Λαυρίου
Την Τρίτη 30 Ιουνίου 2026, το πρόγραμμα επικεντρώθηκε στους φορείς, τα μουσεία και τις αστικές διαδρομές του Λαυρίου.
Οι αξιολογήτριες επισκέφθηκαν το ΤΠΠΛ, το ΚΕΠΕΑ Λαυρίου, το ΒΒΕΜ, το Μουσείο Μεταλλείας και Μεταλλουργίας, το Αρχαιολογικό και Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου, καθώς και το Μουσείο Βαλσαμάκη.
Η διαδρομή ανέδειξε τη μετατροπή της πρώην βιομηχανικής ζώνης σε πυρήνα πολιτισμού, εκπαίδευσης και επιστημονικής έρευνας, αλλά και τον πλούτο του υπεδάφους που καθόρισε την ιστορική εξέλιξη της περιοχής.
Οι αξιολογήτριες της UNESCO επισκέφθηκαν το οινοποιείο Λιέπουρης στην Κερατέα, όπου ενημερώθηκαν για την τοπική οινοπαραγωγή και είχαν την ευκαιρία να δοκιμάσουν εκλεκτά τοπικά προϊόντα, καθώς και χαρακτηριστικά κρασιά της περιοχής, τα οποία αναδεικνύουν τον ιδιαίτερο αμπελουργικό πλούτο της Λαυρεωτικής.
Παράλληλα, τη ζωντανή κοινωνική ιστορία της πόλης ανέδειξαν οι περιηγήσεις υπό την ξενάγηση του Δημάρχου Λαυρεωτικής κ. Δημήτρη Λουκά στις ιστορικές συνοικίες Σαντορινέικα και Σπανιόλικα, καθώς και οι στάσεις σε θρησκευτικά και πολιτιστικά σημεία, όπως στον Ιερό Ναό Αγίων Αναργύρων στην Πλάκα Κερατέας για τον εορταστικό εσπερινό της εορτής των Αγίων Αναργύρων, όπου πραγματοποιήθηκε περιφορά της εικόνας χοροστατήσαντος του Μητροπολίτη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικολάου.
3η ημέρα: Γεωλογία, υπόγειες στοές και ο Ναός του Ποσειδώνα στο Σούνιο
Η τρίτη ημέρα (1 Ιουλίου 2026) είχε έντονο γεωλογικό και βιωματικό χαρακτήρα.
Στη Μεταλλευτική Στοά Νο. 80, οι αξιολογήτριες βρέθηκαν σε ένα αυθεντικό υπόγειο μεταλλευτικό περιβάλλον, ενώ ενημερώθηκαν για τη σύγχρονη μεταλλευτική ιστορία της Λαυρεωτικής και τη «Φλέβα 80».
Στον Γρανοδιορίτη της Πλάκας παρουσιάστηκε η γεωλογική εξέλιξη της Αττικής, ενώ στην Ιερά Μονή Αγίου Παύλου αναδείχθηκε η σύνδεση φυσικού περιβάλλοντος και θρησκευτικής παράδοσης.
Στο Ορυκτολογικό Μουσείο Καμάριζας, παρουσιάστηκε η συνέχεια της μεταλλευτικής δραστηριότητας μέσα στον χρόνο.
Η ημέρα κορυφώθηκε στο Χάος, στη Σούριζα και στον Ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο, όπου η αρχαιολογία, η γεωλογία και το τοπίο συνδέθηκαν σε ένα ενιαίο πολιτιστικό αφήγημα.
4η ημέρα: Η κοινωνία στο επίκεντρο της επαναξιολόγησης
Η τέταρτη ημέρα (2 Ιουλίου 2026) επικεντρώθηκε στη θεσμική ολοκλήρωση της διαδικασίας και στη σύνδεση του Γεωπάρκου με την τοπική κοινωνία.
Στο Κέντρο Επισκεπτών του Γεωπάρκου παρουσιάστηκε ο τρόπος επικοινωνίας και προβολής της γεωλογικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Λαυρεωτικής, ενώ ακολούθησε εσωτερική συνάντηση εργασίας των αξιολογητριών.
Στο Δημαρχείο Λαυρεωτικής πραγματοποιήθηκε θεσμική συνάντηση με τον Δήμαρχο Δημήτρη Λουκά και τον Αντιπρόεδρο της ΔΑΝΕΤΑΛ Κώστα Λεβαντή, με επίκεντρο τη λειτουργία και τις προοπτικές του Γεωπάρκου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η θαλάσσια διαδρομή από το Λαύριο έως το Σούνιο και την νησίδα Πάτροκλος, κατά την οποία αναδείχθηκε η παράκτια γεωμορφολογία και η σύνδεση της θάλασσας με τη μεταλλευτική ιστορία της περιοχής.
Ακολούθησαν επισκέψεις σε συλλόγους και φορείς πολιτισμού της Κερατέας και του Λαυρίου, όπως η «Μνησιμάχη», το Λύκειο Ελληνίδων Κερατέας, ο Λαογραφικός Σύλλογος «Απόλλων» και η Σχολή «Το Κοπανέλι», οι οποίοι παρουσίασαν το έργο τους στη διατήρηση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Μία αξιολόγηση που ξεπερνά τα όρια της γεωλογίας
Η τετραήμερη επαναξιολόγηση του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής ολοκληρώθηκε με έναν τρόπο που κατέδειξε ότι η αξία της περιοχής δεν περιορίζεται στο γεωλογικό της υπόβαθρο, αλλά εκτείνεται στον πολιτισμό, την ιστορία και κυρίως στους ανθρώπους της.
Στο σύνολο της τετραήμερης επιτόπιας επαναξιολόγησης του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Λαυρεωτικής, στις παρουσιάσεις, ξεναγήσεις και επιστημονικές ενημερώσεις συμμετείχε ένα ευρύ δίκτυο εκπροσώπων της επιστημονικής κοινότητας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, των δημόσιων φορέων και των Συλλόγων της τοπικής κοινωνίας.
Από πλευράς UNESCO, συμμετείχαν οι αξιολογήτριες Naomi Foster και Leire Maria Barriuso Astigarraga, οι οποίες παρακολούθησαν το σύνολο του προγράμματος επισκέψεων και συναντήσεων.
Από την πλευρά του Γεωπάρκου Λαυρεωτικής και της επιστημονικής ομάδας, κεντρικό ρόλο είχαν η γεωλόγος και επιστημονική υπεύθυνη Ευγενία Μωραΐτη, ο Ηρακλής Κατσάρος, ο δρ. αρχαιολόγος Frank Hulek, ο γεωλόγος–γεωμορφολόγος και επιστημονικός σύμβουλος Ισίδωρος Καμπόλης, η γεωλόγος–γεωμορφολόγος και επιστημονική σύμβουλος Ρεγγίνα Κούτση, καθώς και οι καθηγητές Γεωλογίας του ΕΚΠΑ Παναγιώτης Βουδούρης και Κωστής Σούκης, μαζί με άλλους συνεργάτες και επιστημονικούς συνοδούς σε επιμέρους σημεία.
Την ξενάγηση στο Αρχαίο Θέατρο Θορικού πραγματοποίησε η Δρ. Αρχαιολόγος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής Ελπίδα Σκέρλου.
Στη δολίνη του Χάους, στην κοιλάδα της Σούριζας και στον Ναό του Ποσειδώνα τις αξιολογήτριες ξενάγησαν οι αρχαιολόγοι Ελένη Ασημάκου, Δήμητρα Κάη και Μαρία Στάθη, παρουσιάζοντας το εκτεταμένο αρχαίο μεταλλευτικό και μεταλλουργικό σύστημα της περιοχής.
Η διαδικασία ανέδειξε τη Λαυρεωτική ως έναν τόπο όπου η φυσική κληρονομιά και η ανθρώπινη δραστηριότητα συνυπάρχουν σε απόλυτη συνέχεια, στοιχείο που αποτελεί και τον πυρήνα της φιλοσοφίας των Παγκόσμιων Γεωπάρκων UNESCO.
